Ticaret Odası Başkanı Turgay Deniz, ülkedeki pahalılıkla ilgili kararlar alınması gerektiğini belirterek, bazı yöntemler ortaya koydu.
Ucuzluk için ithalat… “15 yıl önce nüfusumuz bugünkünün yarısı kadardı. Ama meyve ve sebze ekim alanları bir dönüm dahi artmadı, aksine azaldı. Dolayısıyla “bizim ürettiğimiz ürünler, bu kadar insana nasıl yetecek?” diye soran Başkan Deniz, insanların ucuz tüketim yapabilmesi için ithale izin verilmesi gerektiğini kaydetti.
Teşvik sistemi ele alınmalı… Deniz, teşvik sistemine de eleştiriler getirdiği konuşmasında, teşvikin belirli bir hedef ve belirli bir zaman dilimi içerisinde verilmesi gerektiğini belirterek, üniversiteleri örnek gösterdi. Deniz, sistemin yeniden ele alınması gerektiğini ortaya koydu.
kIBRIS Gazetesi’nden Emine Gül ÖZER‘in haberien göre; Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Turgay Deniz, KIBRIS TV’de yayınlanan Hasan Hastürer’in hazırlayıp sunduğu, ‘Taşlar Dökülürken’ programına katıldı.
Geçtiğimiz günlerde gerçekleştirdikleri gümrükten mal çekmeme eyleminde, iş dünyasının nabzını yokladıklarını aktaran Başkan, eylemin amacının devleti asli görevini yapmaya davet olduğunu ve kişisel değil, toplumsal menfaat amaçladıklarını vurguladı.
Sanayi Odası ve Esnaf ve Zanaatkarlar Odası’nın eyleme katılmamasını eleştiren Deniz, kendilerinin pahalılıkla mücadele için uğraş verdiklerini anlattı.
Başkan Deniz, sebze meyve ithaline izin verilmesi gerektiğine dikkat çekerken, teşvik sisteminin de ele alınıp değişmesi gerektiğini vurguladı.
“Uyarı ve ısınma greviydi”
Geçtiğimiz günlerde yaptıkları, gümrükten mal çekmeme eylemine dikkat çeken Ticaret Odası Başkanı Turgay Deniz, bugün en büyük sorunumuzun sistemsizlik olduğunu ama kimsenin bunun düzelmesini de istemediğine dikkat çekerek, “Geçenlerde gümrükten mal çekmeme eylemi yaptık. Bir davet almazsak, iş dünyası bir araya gelecek eyleme gideceğiz dedik. Eylemi yapmamız, uyarılarımızın dikkate alınmamasından kaynaklı. Sayın Başbakan çıktı dedi ki, ‘biz iş dünyasına rağmen asgari ücreti yükselttik, asgaride biz güneyi geçtik.’ Güney Kıbrıs’ın bugün milli gelirinin 34 bin Euro olduğunu herhalde bilmiyor. Bizim ülkenin milli geliri 14 bin Euro. Bizden 2-3 kat ekonomisi olan yeri geçmişiz. Bu hesabını bilmeyen kasabın meselesiyle aynı. Biz şu an oradayız.” ifadelerini kullandı.
İş dünyasının ruh halini test etmek istediklerini bir günlük uyarı, ısınma, antrenman grevi yapalım dediklerini belirten Deniz, “İş dünyası hayatlarından memnun mu, yoksa rahatsızlık var mı? Sürdürülebilir bir ekonomik yapı var mı? İleriyi görüyorlar mı? Bunu görelim istedik. Herkes katıldı bu eyleme. Bu işin kilit noktaları armatörler birliği (gemiciler) ve acenteler birliği… Herkesin desteği, görüşü alındı.” dedi.
“Biz devleti asli görevini yapmaya davet ettik!”
Hazırladıkları eyleme 2 örgütün katılmadığını aktaran Deniz, “Üzülerek söyleyeceğim sadece 2 örgüt katılmadı. Birisi ilk günden dedi ki “hareketinizi destekliyoruz ama biz sizin eyleminizde sizinle birlikte görünmek istemiyoruz” bunu diyen de Esnaf ve Zanaatkarlar Odası’ydı. Sanayi Odası da bizi 4 gün oyaladı. 4’üncü günün sonunda biz katılmıyoruz dediler ama bir gerekçe bile sunmadılar. Buna alim olmaya gerek yok, ertesi gün bir baktık ki bizimle birlikte katılmayarak kendi penceresinden ‘biz bunlarla eyleme gitmiyoruz siz bizim elektrik fiyatlarımızı yarıya düşürün bildirisi yayınladılar’ ifadelerini kullandı.
Sanayi Odası’nın 3-4 gün sonra da Esnaf Odası’yla birlikte bir yürüyüş eylemi yapacaklarını aktaran Başkan, “istedikleri eylemler tamamen kendilerine yönelik. Sanayi ve esnaf üyeleri için elektrik düşürülmesi, düşük kredi, yerel üretimin korunması için fonların korunması gibi maddelerle eylem yapacaklar. Bizimle eyleme katılmadıkları için mükafat bekliyorlar. Bizim devletten talebimizse, devleti asli görevini yapmaya davet etmekti. Enflasyon ve pahalılıkla mücadele etme göreviydi. Memlekette pahalılık var, yangın var. Bu sosyal patlamalara da sebebiyet veriyor. İnsanlar bir taraftan fakirleşiyor. Fakir daha fakir, zengin daha zengin oluyor. Aradaki uçurum büyüdükçe, kutuplaşmalar artıyor. Halbuki bizim ülkemizin en güzel yanı tüm fakiri de zengini de her kademedeki insan, aynı markete, aynı alışveriş merkezine gidiyordu. Ama şu an o da değişiyor.” şeklinde konuştu.
“Şahsi menfaat değil, toplumsal menfaat”
Deniz, kayıt dışı ekonomiyle mücadele söylemlerinin maalesef bazı kesimleri oldukça rahatsız ettiğini ifade ederek, şunları aktardı:
“Kamuda tasarruf tedbirlerini alın dedik. Eylemin manifestosunda bunlar vardı. Bunlardan hangisi adrese teslim bir talep? Hiçbiri şahsi menfaat değil, toplumsal menfaat var. Pahalılıkla mücadele başlarsa herkes bunun yararını görecek. Kayıt dışı ekonomi önlenirse, iş dünyasındaki haksız rekabet ortadan kalkacak. Kazanıp kazanmadığınız, zarar veya kâr payınız belli olmadan yüzde 4 her ithalattan peşin stopaj vergiyi alıyor devlet. KDV’sini de. Ne zaman satacaksınız bu malı önemli değil. kazanmadığımız vergiyi ödüyoruz. Her zaman diyoruz ki bu gibi davranışlar vergi kaçakçılığını artırır, şeffaflığı azaltır.”
“Teşvikte belli bir süre olmalı”
Teşvikin bir işin yapılması için ona bir yardım verilmesi, onu yapmak için teşvik edici olan şey olduğuna dikkat çeken Deniz, “Yapılan işlerde rekabetçi olabilmek için sübvanse edersiniz belli bir süre. Ama teşviklerde belli süreli, amaçlı ve muhakkak devletse ki devletin parasının kimsenin babasının parası gibi harcamaya hakkı yoktur. Katma değerli olarak geri dönüş hesaplarını da yaparak ona göre teşvikler verilmeli. Ben bunu veriyorum sana sen bunu kur, başar, kazan ve topluma, devlete, ülkeye geri dönüşümleri olsun. Vergi, ihracat, istihdam olarak.” dedi.
Teşvikte belli bir süre olması gerektiğini aktaran Başkan, örneklemelerle konuyu şöyle aktardı:
“Süresiz teşvik olmak. En basiti üniversiteler. 23 aktif, 30 tanede kayıtlı üniversite var. 31’inci kabulü almayız diyorlar. Mademki doldu kapasite, hâlâ daha teşvik verilmesinin ne anlamı var. Masrafları karşılama kaç öğrenciyle olur? 3 bin öğrenci mi? O sayıyı bulan teşvikten çıkartılmalı. Bu bir. İkinci yapılması gereken bir üniversiteye teşvik verilirse, fakat üniversite dışında başka alanlara yatırım yapılıyorsa, teşvik kesilmeli. Çünkü o para eğitim kalitesini artırmak için veriliyor. Oteller bugün çoğu devlet arazisinin uzun süreli kiralanmasıyla yapılıyor. Siz bugün Girne bölgesinde müracaat etseniz, bana bir devlet arazisi verinde deniz kenarında otel yapmak istiyorum diyerek, alacağınız cevap nettir. ‘Bizim master planlarımıza göre tamamdır, gidin Karpaz veya Lefke bölgesinde yapın’ diyecekler. Mademki, Girne bölgesinde turizm tesisleri istenilen rakama ve adete geldi, hâlâ daha teşvik edilmesinin ne anlamı var?”
“Bazı sektörleri asalak sektöre çevirdik”
Ülkemizde tarım sektörünün vergiden muaf tutulduğuna işaret eden ve bunun dezavantajlarını aktaran Başkan, “Tarımda mesela, dünya kadar ziyaretçi geliyor, Türkiye’de tarım fuarları oluyor. Topraksız ve susuz yani suyun yüzde 10’unu harcayacak yapılan tarım var. Bugün biz arpa ekmeye milleti teşvik ediyoruz desteklerle. Hiç ürün almasak da, devletin cebinden dünya para çıkıyor. Bu paralar teknolojiye harcanmalı. Fazla korumalar, fazla teşviklerle biz bazı sektörleri asalak sektöre çevirdik.” şeklinde konuştu.
Geçen gün Tarım Bakanı’nı aradığını ve sebze meyve ithalatının bu ülkeye serbest bırakılması gerektiğini vurgulayan Deniz, konu ile ilgili şöyle dedi:
“Bu ülkede bundan 15 yıl önce, nüfusumuz bugünkü nüfusun yarısı idi. 15 yılda bu nüfus yüzde 100 arttı, her ne kadar sayım yapmasak da. Ama ekim alanları tarım ve meyve sebze alanları 1 dönüm dahi artmadı ve azaldı. Dolayısıyla bizim ürettiğimiz ürünler, bu insanlara nasıl yetecek? Neden biz insanımıza daha ucuza yemesi için, Türkiye’nin ürünlerini getirmeyelim? Domates ithale açılıyor ama Türkiye’de 5-10 lirayken bize geldiğinde ithal domates 80 lira oluyor. Sistem kâr edin diyor. Tarım Bakanlığı diyor ki, ‘50 ton domates ithalatına izin veriyorum.’ 18 tane fiili ithalatçı var. Herkese 2,5 ton düşüyor, bunlar sırtında mı getirecek bunu. Saadet zinciri gibi herkes kazanıyor. Halk kaybediyor. ‘180 ton açıyorum herkes bir kamyon getirsin’ diyecek ki, rekabet artsın. Bir yerde 20 bir yerde 30 liraya satılsın. Serbest piyasa ekonomisiyle değil, devlet tespit ediyor bunların fiyatlarını.”
“2025’te böyle giderse bütçe açığı 30-35 milyara çıkar”
“Herkesin gözü aydın, 2025 yılı bütçe tasarısı yayınlandı. Görünen köy kılavuz istemez. Yüzde 35’lik bir hayat pahalılığı düşürülüyor ama bir bakıyoruz ki bizi ilgilendiren tarafında vergi gelirleri yüzde 88 artırmayı öngörüyorlar.” ifadeleriyle konuşmasına başlayan Ticaret Odası Başkanı, “Buna rağmen bile 18 milyar açık var, daha başlamadan. Böyle giderse 30-35 milyar açık verecek, rekabeti kaybediyoruz.” dedi.
Deniz, “Bugün elektrik, gaz düşmüyorsa, sağlık devlet tarafından karşılanmıyorsa tam olarak ve insanlar bunları karşılıyorsa, büyük sepetlerin içerisinde bunların bir ağırlığı varsa, piyasada bizim yapacağımız maliyetine, zararına satışlar bile bu hayat pahalılığı endeksini düşürmeyecek. Ya kapatacağız ya düşüreceğiz. Bu ülkede tasasız dertsiz olmak istiyorsanız, iş yapmayacaksınız.” şeklinde konuştu.
KIBRIS GAZETESİ https://kibrisgazetesi.com/ticaret-odasi-baskani-deniz-sebze-meyve-ithaline-izin-verilmeli/